نقشه یابی بدن برای خوانندگان

نقشه یابی بدن برای خوانندگان

توسط آموزش صداسازی, مقالات آموزشیدر 4 دی 1398

کدام سیستم‌های موجود در بدن در صداسازی نقش دارند ؟

آواز خواندن، شخصی‌ترین ساز است، زیرا تنها ساز موسیقی است که در بدن انسان قرار دارد. به همین دلیل، برای تسلط کامل، سخت‌ترین ساز نیز به حساب می‌آید.

کدام ساز دیگری را بدون اینکه ببینید، لمس کنید و حتی بدون اینکه حس کنید، می‌توانید بنوازید؟

در پیانو، می‌توانید به یک کلاویه نگاه کنید و با اطمینان بدانید که وقتی آن را فشار می‌دهید یک نت مشخص را می‌شنوید.

هدف ما در آواز خواندن چیست؟

ما با آواز خواندن باید سازی را بنوازیم که نه تنها بیشترِ آن را نمی‌توانیم ببینیم یا لمس کنیم، بلکه صدای انسان تنها سازی است که همزمان هم نواختن آن را یاد می‌گیریم و هم آن را می‌سازیم. منظور از ساختن، تقویت و کشش ماهیچه‌ها است (نه تنها در حنجره، بلکه قفسۀ سینه، شکم، حلق، حفرۀ دهان، حفرۀ بینی و غیره). ساختن صدا همچنین شامل افزایش ظرفیت ریه‌ها نیز می‌شود، تا ما سوخت لازم را برای ایجاد صدا داشته باشیم. بخش “یادگیری نواختن ساز” در این فرایند نیز پیچیده است، چرا که در بسیاری از قسمت‌های بدن، در حال هماهنگ کردن عضلات با جریان هوا و رزونانس هستیم. همان‌طور که می‌بینید، آواز خواندن نیاز به یک هماهنگی بسیار ورزشی در بدن انسان دارد. بیایید نگاهی به بعضی از این قسمت‌ها بیندازیم، تا شما به عنوان یک خواننده، یک نقشۀ کلی از بخش‌هایی از بدن خود که در صداسازی شما نقش دارند، داشته باشید و بدانید چگونه این کار را انجام می‌دهند.

سیستم تنفس در نقشه یابی بدن:

به بیان ساده، وقتی هوا را استنشاق می‌کنیم ، آن را از طریق دهان و بینی وارد ریه‌ها می‌کنیم. ماهیچه‌های قفسۀ سینه، شکم و پشت می‌توانند از طریق انقباض و شل کردن، حجم قفسۀ سینه یا ناحیه‌ای که ریه‌ها در آن قرار دارند را افزایش یا کاهش دهند. با افزایش حجم قفسه سینه، فشار در ریه‌ها کم می‌شود. با کاهش حجم قفسه سینه، فشار در ریه‌ها افزایش می‌یابد. این نکته مهم است، زیرا تاثیر مستقیمی در چگونگی هماهنگی جریان هوا با تارهای صوتی برای ایجاد صدای آوازی که به آن آوا (فونِیشیِن) می‌گویند دارد. سیستم تنفسی اغلب به عنوان ژنراتور شناخته می‌شود، زیرا نیروی لازم برای ساختن صدا را به وجود می‌آورد.

سیستم تولید صدا در نقشه یابی بدن:

این سیستم شامل تارهای صوتی و جریان هوا است که با فشار ریه ایجاد می‌شود. به این سیستم منبع صدا گفته می‌شود. هنگامی‌که تارهای صوتی با هوایی که از زیر آن‌ها جریان دارد از هم جدا می‌شوند، مرتعش می‌شوند و تولید صدا می‌کنند. این سیستم همچنین شامل عضلات حنجره نیز می‌شود، که می توانند به طور مستقیم بر طول، ضخامت، نزدیکی تارهای صوتی به هم و میزان ارتعاش آن‌ها تاثیر بگذارد. همۀ این متغیرها روی زیر و بمی، حجم، ثبات ،رنگ صدا و وکال رجیستری که در آن می‌خوانیم، تاثیر می‌گذارد (هد ویس یا صدای سر، چِست ویس یا صدای قفسۀ سینه، و غیره). ماهیچه‌هایی که حنجره را در خود جای داده‌اند نیز می‌توانند به طور غیرمستقیم بر کیفیت‌های ذکر شدۀ صدا، اثرگذار باشند.

سیستم رزونانس در نقشه یابی بدن:

رزونانس، رفت و آمد بین امواج صوتی و فضایی است که در آن حرکت می‌کنند. این رزونانس‌های صوتی تحت تاثیر حرکت و وضعیت زبان، کام نرم، لب، فک، حنجره و حلق هستند. تشدید کننده‌‌های صدا (رزوناتور) مسئول اجرای تمام مصوت‌ها و صامت‌ها هستند. گاهی اوقات از تشدید کننده‌های صدا به عنوان فیلتر یاد می‌شود، زیرا بسته به وضعیت مجرای صوتی ، بخش‌هایی خاص از موج صدا تقویت می‌شوند و به شنونده می‌رسند و سایر بخش‌ها،  قبل از بیرون آمدن از بدن، از بین می‌روند. وقتی که هارمونیک‌های خاصی قوی‌تر می‌شوند یا از بین می‌روند، ما به عنوان شنونده ، تُن یا رنگ صدا را به حالت خاصی درک می‌کنیم. به عنوان مثال ، وقتی تعداد زیادی از هارمونیک‌های بالاتر تقویت می‌شوند، عموما صدا برایمان روشن‌تر می‌شود، و وقتی هارمونیک‌های پایین‌تر تقویت می‌شوند، صدای تیره تری را می‌شنویم.

راستا و تراز کلی بدن:  وضعیت و هم‌ترازی بدن، از نوک سر تا انگشت پا، می‌تواند بر نحوۀ عملکرد هر سه سیستم اصلی درآوا سازی، یا فرایند صدا سازی تاثیر بگذارد. به همین دلیل، شناخت و تمرین یک وضعیت بدنی که به سیستم‌های تنفس، تولید صدا و رزونانس اجازۀ کار و تعامل مطلوب را بدهد، حائز اهمیت است.

مهم است بدانیم که:

تراز کردن بدن به پوزیشن یا ژست خاصی اشاره نمی‌کند. بلکه به معنای حالتی خنثی است که فرد در آن انعطاف پذیری و آزادی لازم برای سایر حالات، ژست‌ها و حرکات و غیره را داشته باشد. نمونه ای از یک وضعیت بدنی که می‌تواند روی خواندن تاثیر منفی بگذارد، قوز کردن و خم کردن شانه ها است. خم کردن شانه ها نه تنها باعث بسته شدن قفسۀ سینه و کاهش ظرفیت ریه‌ها می‌شود و در واقع سوخت کمتری را در اختیار خواننده قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند باعث فعالیت بیش از حد عضلات در برگیرندۀ حنجره شود، که خود می‌تواند بر نحوۀ ارتعاش تارهای صوتی تاثیرگذار باشد .این فعال‌سازی درعضله می‌تواند وضعیت حنجره را تغییر دهد، که متعاقبا باعث تغییر فضایی خواهد شد که امواج صوتی در آن حرکت می‌کنند، و به عبارت دیگر باعث عوض شدن رزونانس می‌شود. این یکی از سناریوهای فراوانی است که ممکن است اتفاق بیفتند. موضوعی که در این سناریو به آن اشاره نشد این است که افزایش فشاری که در مجرای صدا در نتیجۀ این قوز کردن رخ می‌دهد، می‌تواند باعث شود که تارهای صوتی محکم‌تر به سمت هم جمع شوند، و این بر نحوۀ ارتعاش آن‌ها تاثیر می‌گذارد. احتمالات زیادی وجود دارد که با توجه به آناتومی و فیزیولوژی فرد ممکن است رخ دهد.

این بررسی مختصر در صدای انسان به وضوح نشان می‌دهد که :

ابزار صدا، چیزی بیش از چند عضله در گردن است. صدا به هماهنگی در چند سیستم اصلی احتیاج دارد، که همۀ آن‌ها متشکل از تعداد زیادی ماهیچه، استخوان، رباط‌های تاندون و بخش‌های دیگر هستند. انسجام عملکرد این سیستم‌ها، راستا و تراز کلی بدن که این سیستم‌ها در آن قرار گرفته اند، به ما به عنوان انسان، اجازۀ صداسازی می‌دهد. کنترل داشتن و در نهایت تسلط بر ابزار پیچیدۀ صدای انسان، نیاز به زمان، تمرینات فکر شده و افزایش آگاهی دارد.

نویسنده : علیرضا پوراستاد

برگرفته از مقالۀ زَک برَدفورد (مربی صداسازی و مدیر استودیوی “مرکز مربیگری صدای نیویورک” در استرالیا)

3 2 votes
امتیازدهی به مقاله
اشتراک
من را مطلع کن
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
View all comments
    0
    Would love your thoughts, please comment.x
    سبد خرید