راندمان در خوانندگی

راندمان در خوانندگی

توسط آموزش صداسازی, مقالات آموزشیدر 14 فوریه 2020

ما به عنوان خواننده، اغلب در رابطه با تکنیک خواندن خود هدف‌گذاری می‌کنیم :

در اولین کلاس با هنرجویان جدید، از آن‌ها می‌پرسم که اهداف تکنیکی آن‌ها در صداسازی و خوانندگی چیست و دائما پاسخ‌های مشخصی دریافت می‌کنم : “من می‌خواهم محدودۀ صدای خود را افزایش دهم”، “می‌خواهم بتوانم ریف کنم”، “می‌خواهم نت‌های بالا را راحت‌تر بخوانم “، و” من می‌خواهم یاد بگیرم که چگونه بِلت کنم “. وقتی در مسیر خوانندگی خود هدف‌گذاری می‌کنیم، همۀ این اهداف در صداسازی مهم و ارزشمند هستند.

برای دستیابی اهدافمان در صداسازی و خوانندگی، بدون فشار فیزیکی یا فشار عضلانی بیش از حد، صدا باید به طور کارآمد عمل کند :

دستیابی به حداکثر بازدهی با حداقل تلاش یا هزینۀ تلف شده. به عبارت دیگر، راندمان در صدا، دستیابی به خروجی ایده آل از صدا، با حداقل ورودی است!

 

چرا راندمان در صدا برای خوانندگی و صداسازی مهم است؟

پایداری صدا در صداسازی

بهره‌مندی ما از آواز خواندن به گونه‌ای است که ما را قادر می‌سازد در طول زندگی خود صدای مطلوب خود را بارها و بارها تولید کنیم. ممکن است زمان و تمرین لازم باشد تا متوجه شویم هماهنگی هایی که به ما امکان می‌دهند زیبایی‌های آوازی مورد نظرمان را بدون به خطر انداختن سلامت صدای (رجوع شود به مقاله‌های راه‌های حفظ سلامتی صدا و مبانی سلامت صدا)خود تولید کنیم کدامند. ارزشش را دارد که صبر کنیم (رجوع شود به مقالۀ پشتکار در صداسازی) و یک استراتژی بلند مدت عاقلانه‌تر داشته باشیم، به جای اینکه صدای مورد نظرمان را به روشی که ناکارآمد است و می‌تواند آسیب‌زننده باشد تولید کنیم.

راحتی صدا در صداسازی

اگر قصد داشته باشیم که هنگام خواندن، خود را آزادانه ابراز کنیم، احساس ناراحتی جسمی در هنگام خواندن می‌تواند حواس ما و مخاطب ما را پرت کند. در هنگام اجرا باید بتوانیم روی ارتباط گرفتن باورپذیر و پرمعنی با متن شعری که می‌خوانیم تمرکز کنیم. وقتی حواس ما به ناراحتی در صدا و تنش ناخواسته‌مان معطوف باشد، تکنیک خواندن ما به حالت و احساس ما در اجرا کمک نمی‌کند بلکه آن را از بین می‌برد.

آزادی صدا در صداسازی

داشتن آزادی برای حرکت در محدودۀ صدا، به معنای جابجایی نرم و یکدست بین رجیسترها، استفاده از دینامیک‌های غافلگیرکننده و تنظیم رنگ صدا برای بیان احساسات است. وقتی صدا به صورت بهینه کار نمی‌کند، دستیابی به این اهداف بسیار سخت‌ترمی شود. تماشای یک خواننده که مانور خوانندگی بسیار دشواری را بدون زحمت انجام می‌دهد، شگفت‌آور است.

یکپارچگی عملکرد صدا در صداسازی:

صدا از یکپارچگی عملکرد در سیستم‌های خود بهره می‌برد. سیستم‌ها به هم متصل هستند و در واقعیت نمی‌توانند کاملاً از هم جدا باشند. رفتار یک سیستم اغلب بر سیستم‌های دیگر تأثیر می‌گذارد.

برای روشن‌تر بودن یکپارچگی عملکرد صدا در صداسازی، سیستم‌ها را به دو قسمت تقسیم می‌کنیم:

راندمان نفس در صداسازی

نفس همان سوختِ مورد نیاز برای صدای آواز در خوانندگی است. تارهای صوتی بدون جریان نفس نمی‌توانند مرتعش شوند یا نوسانات خود به خودی داشته باشند، دقیقاً همانطور که یک اتومبیل قادر به حرکت بدون سوخت نیست. اگر بنزین در باک ماشین باشد، رفتن به یک سفر جاده‌ای بسیار راحت‌تر است. نتیجۀ استفادۀ کارآمد از نفس، ارتعاش یکنواخت و آسان تارهای صوتی، بدون در نظر گرفتن رجیستر، دینامیک یا محدودۀ صداست. برای خواننده‌ها ایده آل است که با نحوه حرکت بدن (دنده ها، شکم و جناغ سینه)  آشنا شوند تا بتوانند در صورت نیاز، از نفس به عنوان سوخت برای صدای خود استفاده کنند.

راندمان عضلانی در صداسازی

تارهای صوتی پیچیده هستند چرا که به طرق مختلف مرتعش می‌شوند. عضلات بی‌شماری که در داخل و خارج حنجره قرار دارند، تاثیر مستقیمی بر طول، جرم، کشش و نزدیکی تارهای صوتی دارند. ارتعاش کارآمد در تارهای صوتی به بهینه بودن حالت قرارگیری تارهای صوتی بلافاصله قبل از ادای صوت بستگی دارد. عوامل عضلانی دیگری نیز وجود دارند که به عملکرد بهینه کمک می‌کنند: تعادل عضله با سایر عضلات، سرعت عملکرد عضلات مختلف و توانایی عضلات برای کشش.

هماهنگی تنفسی و عضلانی: نسبت جریان به فشار

هماهنگی تنفس و فعالیت عضلانی برای راندمان آوازی بسیار حیاتی است. رابطه تنفس و فعالیت عضلانی را می‌توان به عنوان یک نسبت جریان/ فشار تصور کرد. جریان هوا مقدار هوایی است که در هر چرخۀ ارتعاش  بین تارهای صوتی جریان می‌یابد. فشار ساب گلوت (قسمت زیر حنجره)  فشار هوایی است که در زیرتارهای صوتی به وجود می‌آید. تاکید بر این نکته مهم است که جریان هوا و فشار ساب گلوت، دو چیز مختلف هستند، حتی اگر هر دو از عناصر جدایی ناپذیر فونیشن (آواسازی) باشند. نسبت جریان / فشار را به شکل یک زنجیره در نظر بگیرید:

هوادار ———> ———— جریان هوا ———> ———— فشرده

هوادار:

در این نوع فونیشن اغلب سریع نفس کم می‌آوریم و حالت صدا طوری است که انگار با هوا بیرون می‌آید. این امر به این دلیل است که هوا قبل از نزدیک شدن تارهای صوتی به هم، از بین آن‌ها خارج می‌شود.

فشرده:

در انتهای دیگر این زنجیره، فونیشن فشرده را داریم که از فشار زیادی در ساب گلوت استفاده می‌کند. خواندنِ فشرده، صدایی  بلندتر و روشن تر ایجاد می‌کند. این می‌تواند به قیمت آسیب فیزیکی تمام شود چرا که فشار زیاد در ساب گلوت باعث می‌شود تارهای صوتی بیشتر با هم برخورد کنند. خوانندگان معمولاً این حالت را با سفت شدن یا کشش در گلو احساس می‌کنند.

جریان:

در وسط زنجیره “فلو فونیشن” یا “فونیشن جریان” را داریم، اصطلاحی که توسط دانشمند مشهور جهانی صدا، دکتر یوهان ساندنبرگ ابداع شده است. تعریف فلو فونیشن “بالاترین میزان گردش هوا با بسته شدن کامل گلوت” است. این هماهنگی نفس و عضله، بسیار کارآمد تلقی می‌شود. این صدا معمولا بلند است و راحت تولید می‌شود، و رنگ آن با تُن‌های تیره و روشن در صدا، که هر دو در طیف صدا وجود دارند، به تعادل رسیده است.

یادآوری این نکته مهم است که این یک زنجیره است و درجاتی از کارایی و ناکارآمدی در آن وجود دارند. گرایش به سمت فونیشن هوادار یا فشرده برای اهداف مربوط به استایل و بیان احساسات در اجراها ممکن است مفید باشد، اما ابتدا باید فلو فونیشن را به عنوان یک تنظیم صدای پیش فرض برای سلامتی، تعادل و کارایی بهینه ی عضلات، ساخت.

تنظیمات رزونانس بهینه توسط خوانندگان در صداسازی:

نحوه ی رزونانس صدا توسط خواننده ‌می‌تواند باعث افزایش یا کاهش کارآیی ارتعاش در تارهای صوتی شود. به عبارت دیگر، می‌تواند تأثیر مستقیمی بر نسبت جریان/ فشار داشته باشد. رزونانس یک رابطۀ رفت و برگشت است، نه یک خیابان یک طرفه. به همین دلیل، خوانندگان می‌توانند مصوت‌ها را به صورت استراتژیک شکل دهند تا ارتعاش تارهای صوتی تقویت شود. این معمولاً منجر به صدایی شفاف‌تر، بلندتر و متعادل‌تر و همچنین مدیریت بیشتر بر تنفس می‌شود. هر سبک موسیقی، استراتژی خاص خود را در رزونانس دارد تا بهترین راندمان را داشته باشد.

نتیجه گیری ممکن از راندمان صدا در صداسازی و خوانندگی:

هنگامی که این سیستم‌ها در هماهنگی با هم عمل می‌کنند، خوانندگان اغلب راحت‌تر می‌توانند خود را به صورت موسیقیایی و نمایشی ابراز کنند. یکپارچگی عملکرد صدا در صداسازی معمولاً حرکت یک خواننده را در محدودۀ صدا، تغییرات دینامیک و انتقال بین رجسیترها راحت‌تر می‌کند. هر آرمانی که برای خوانندگی دارید، توصیه می‌شود که راندمان و کارایی را به عنوان یک هدف بزرگ دنبال کنید. این روند با کار کردن با یک معلم صدا که آناتومی صدا، فیزیولوژی و آکوستیک را می‌فهمد و دربرنامه‌های عملی مهارت دارد، آسان‌تر می‌شود. معتقدم که هر زیبایی در آواز می‌تواند به روشی کارآمد به دست بیاید. اغلب برای یادگیری و تسلط بر”هماهنگی کارآمد”، زمان و تمرین در خوانندگی لازم است، اما در دراز مدت، صدای شما از شما تشکر خواهد کرد!

نویسنده : علیرضا پوراستاد

برگرفته از مقالۀ زَک برَدفورد (مربی صداسازی و مدیر استودیوی “مرکز مربیگری صدای نیویورک” در استرالیا)

 

2
دیدگاه بگذارید

avatar
  اشتراک  
من را مطلع کن
مازیار
میهمان

سلام استاد والا ما صدا داریم اما امکانات نه چکار باید بکنم

    سبد خرید